Ziynet Eşyası Alacağı Davası: Düğün Takıları Kime Aittir, Nasıl Geri Alınır?

Düğünde takılan altın, bilezik, set ve benzeri takılar, boşanma sürecinde en sık uyuşmazlık çıkan konuların başında gelmektedir. Takıların kime ait olduğu, evlilik süresince bozdurulmaları halinde ne olacağı ve hangi delillerle geri istenebileceği soruları, ziynet eşyası alacağı davası ile çözümlenmektedir. Bu makalede Yetkiner Hukuk Bürosu tarafından düğün takılarının hukuki niteliği, davanın şartları, ispat yükü, zamanaşımı, görevli mahkeme ve harç konuları Yargıtay uygulaması çerçevesinde ele alınmıştır.

---

Kısaca: Ziynet Eşyası Alacağı

• Düğünde kadına takılan ziynetler, kim tarafından takılmış olursa olsun kural olarak kadına bağışlanmış sayılmakta ve kadının kişisel malı olmaktadır.
• Kadın, ziynetlerin koca tarafından alındığını veya müşterek konutta kaldığını ispat etmekle yükümlüdür.
• Ziynetler mevcutsa talep mülkiyet hakkına dayandığından zamanaşımına tabi değildir; yalnızca bedel isteniyorsa on yıllık zamanaşımı uygulanmaktadır.
• Dava aile mahkemesinde açılmakta ve boşanma davasından bağımsız olarak nispi harca tabi bulunmaktadır.

---

Ziynet Eşyası Nedir, Kime Aittir?

Ziynet eşyası; düğün, nişan veya evlilik sırasında takılan altın, bilezik, kolye, küpe, yüzük, çeyrek ve yarım altın gibi değerli takıları ifade etmektedir. Yargıtay uygulamasına göre düğünde takılan ziynet eşyaları, kim tarafından takılmış olursa olsun kadına bağışlanmış sayılmakta ve kadının kişisel malı niteliğini kazanmaktadır.

Bu kuralın istisnası, yalnızca erkeğin kullanımına özgü eşyalardır. Erkek kol saati, erkek yüzüğü veya kravat iğnesi gibi eşyalar erkeğe ait kabul edilmektedir. Bunun yanında yöresel bir örf ve adetin veya taraflar arasında farklı bir anlaşmanın varlığı ispatlanırsa sonuç değişebilmektedir.

Ziynet eşyaları kadının kişisel malı olduğundan, mal rejiminin tasfiyesi kapsamında paylaştırılmamaktadır. Evlilik birliği içinde edinilen diğer malların paylaşımı için Boşanmada Mal Paylaşımı makalesine başvurulabilir.

---

Ziynet Alacağı Davası Hangi Durumlarda Açılır?

Uygulamada ziynet eşyası alacağı davası en sık şu durumlarda gündeme gelmektedir:

• Ziynetlerin evlilik sırasında koca tarafından alınarak bozdurulması ve geri verilmemesi,
• Ziynetlerin ev, araba veya borç ödemesi gibi ihtiyaçlar için kullanılması,
• Kadının müşterek konuttan ayrılırken ziynetlerini götürmesine engel olunması,
• Ziynetlerin kocanın veya ailesinin yanında, bir kasada ya da banka kiralık kasasında bırakılmış olması.

Ziynet eşyası davası boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi, boşanma davasından önce, sonra veya evlilik devam ederken de ayrı bir dava olarak açılabilmektedir.

---

İspat Yükü: Kim Neyi İspatlamalıdır?

Ziynet alacağı davalarında ispat yükü, uyuşmazlığın en önemli noktasını oluşturmaktadır. Yargıtay uygulamasına göre:

• Ziynetlerin varlığını ve miktarını kadın ispatlamalıdır. Düğün fotoğrafları ve videoları bu konuda en güçlü delillerdir.
• Ziynetler kolayca taşınabilen eşyalar olduğundan, kadının evden ayrılırken bunları yanında götürmesi hayatın olağan akışına uygun kabul edilmektedir. Bu nedenle ziynetlerin koca tarafından alındığını veya evde kaldığını ve kadının bunları götürmesine engel olunduğunu ispat yükü kadındadır.
• Koca, ziynetlerin kendisine geri verilmemek üzere verildiğini ileri sürüyorsa bu savunmasını ispat etmelidir. Aksi ispat edilmedikçe kocaya verilen ziynetlerin iade edilmek üzere verildiği kabul edilmektedir.
• Koca, ziynetlerin bir kısmının kendisinde olduğunu kabul ederse, kabul edilen kısım bakımından dava kabul edilmektedir.

Davada Kullanılan Deliller

Düğün fotoğrafları ve videoları, kuyumcu ve bozdurma kayıtları, banka kayıtları, ziynetlerle alınan ev veya araca ilişkin tapu ve ruhsat kayıtları, mesajlaşmalar ve tanık beyanları başlıca delillerdir. Tanıkların olayları bizzat görmüş olması gerekmekte; duyuma dayalı beyanlar yeterli kabul edilmemektedir. Başka delil bulunmadığı hallerde taraf yemin deliline de başvurabilmektedir.

Ziynetler bozdurularak bir ev veya araç alınmışsa, mahkeme bu malın kimin adına kayıtlı olduğunu da dikkate almaktadır. Örneğin ziynetlerle alınan araç kadın adına kayıtlıysa, ziynetlerin kadının yararına kullanıldığı sonucuna varılabilmektedir.

---

Ayni İade mi, Bedel mi?

Ziynet eşyası davasında kural olarak ziynetlerin aynen iadesi, aynen iade mümkün değilse bedelinin ödenmesi talep edilmektedir. Ziynetlerin değeri bilirkişi aracılığıyla, kural olarak dava tarihindeki değerleri esas alınarak belirlenmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 18.06.2025 tarihli ve 2023/2-1142 E., 2025/370 K. sayılı kararında, hükümde her bir ziynet eşyasının cinsi, ayarı, miktarı ve bedelinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği; toplu bir tutara hükmedilmesinin yeterli olmadığı vurgulanmıştır. Bu nedenle dava dilekçesinde de ziynetlerin tek tek sayılması önem taşımaktadır.

---

Ziynet Alacağı Davasında Zamanaşımı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 04.10.2021 tarihli ve 2021/5038 E., 2021/6749 K. sayılı kararına göre:

• Ziynet eşyaları mevcutsa talep mülkiyet hakkına dayandığından herhangi bir zamanaşımı süresine tabi değildir.
• Ziynetler mevcut değilse ve yalnızca bedel talep ediliyorsa on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.
• Evlilik devam ettiği sürece eşler arasında zamanaşımı işlememektedir. Bu nedenle on yıllık süre fiilen boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlamaktadır.

---

Görevli Mahkeme, Harç ve Arabuluculuk

Ziynet eşyası alacağı davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde dava, aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülmektedir.

Ziynet talebi boşanma davası içinde ileri sürülse bile boşanmanın eki niteliğinde değildir; bağımsız bir dava olarak nispi harca tabidir. Harç, talep edilen ziynetlerin değeri üzerinden hesaplanmaktadır. Aile hukukuna ilişkin bu davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu değildir.

---

Anlaşmalı Boşanmada Ziynet Eşyaları

Anlaşmalı boşanma protokolünde ziynet eşyalarının akıbetinin açıkça düzenlenmesi, ileride yeni bir uyuşmazlık çıkmasını önlemektedir. Ziynetlerin kimde kalacağı, iade edilip edilmeyeceği veya karşılığında bir ödeme yapılıp yapılmayacağı protokolde açıkça yazılmalıdır. Protokol hazırlanırken dikkat edilmesi gereken diğer hususlar için Anlaşmalı Boşanma Nasıl Yapılır? makalesine başvurulabilir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

Düğünde damadın ailesinin taktığı takılar kime aittir?

Yargıtay uygulamasına göre düğünde takılan ziynetler, kim tarafından takılmış olursa olsun kural olarak kadına bağışlanmış sayılmaktadır. Erkeğe özgü eşyalar ile farklı bir yöresel örf veya anlaşmanın ispatlandığı haller bu kuralın istisnasıdır.

Boşanmadan sonra ziynet davası açılabilir mi?

Evet. Ziynet davası boşanma davasından bağımsızdır ve boşanmadan sonra da açılabilmektedir. Ziynetler mevcutsa zamanaşımı söz konusu değildir; yalnızca bedel isteniyorsa boşanmanın kesinleşmesinden itibaren on yıllık süre gözetilmelidir.

Ziynetlerimi evden çıkarken götüremedim, ne yapmalıyım?

Ziynetlerin evde kaldığının ve götürülmesine engel olunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu nedenle olayın tanıkları, mesajlaşmalar ve varsa kolluk kayıtları gibi delillerin vakit kaybetmeden güvence altına alınması önem taşımaktadır.

Ziynetler ev alınırken kullanıldıysa geri istenebilir mi?

Ziynetlerin geri verilmemek üzere verildiği ispatlanmadıkça, kocanın adına kayıtlı bir ev veya araç alınırken kullanılan ziynetlerin bedeli talep edilebilmektedir. Malın kadın adına kayıtlı olması ise ziynetlerin kadının yararına kullanıldığı yönünde değerlendirilebilmektedir.

Ziynet davası ne kadar sürer?

Davanın süresi; mahkemenin iş yükü, tanık sayısı ve bilirkişi incelemesine göre değişmektedir. Boşanma davasıyla birlikte görülmesi halinde süre çoğunlukla boşanma davasının süresine bağlı olmaktadır.

---

Ziynet eşyası alacağı, boşanma sürecindeki diğer taleplerle birlikte değerlendirilmesi gereken bir konudur. Boşanma davasının süreci ve talepler hakkında bilgi için Çekişmeli Boşanma Davası ve Aldatma Nedeniyle Boşanma Davası makalelerine başvurulabilir.

Yetkiner Hukuk Bürosu tarafından İzmir’de ziynet eşyası alacağı, boşanma, mal rejimi ve diğer aile hukuku uyuşmazlıklarında hukuki destek sağlanmaktadır. Büroya iletişim sayfasındaki kanallar aracılığıyla ulaşılabilmektedir.