Hukuki Süre Hesaplama

Hukuki Süre Nasıl Hesaplanır?

Hukuki süreler, dava açma, cevap verme, itiraz ve kanun yollarına başvuru gibi işlemlerin yapılabileceği zaman aralığını belirlemektedir. Sürenin kaçırılması çoğu durumda hak kaybı sonucunu doğurduğundan, son günün doğru tespit edilmesi büyük önem taşımaktadır. Yukarıdaki araç, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m.92-93 ve tatil günlerine ilişkin düzenlemeler esas alınarak hazırlanmıştır.

Süre, kural olarak tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren işlemeye başlamaktadır. Hesaplamada esas alınan temel kurallar aşağıda açıklanmıştır.

Gün Olarak Belirlenen Süreler

Süre gün olarak belirlenmişse, tebliğin yapıldığı gün hesaba katılmamaktadır. Süre, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlar ve son günün mesai bitiminde sona erer. Örneğin 5 Mart tarihinde tebliğ edilen bir işlem için verilen 7 günlük süre 12 Mart tarihinde dolmaktadır.

Hafta, Ay ve Yıl Olarak Belirlenen Süreler

Süre hafta, ay veya yıl olarak belirlenmişse, son hafta, ay veya yıl içinde başlangıç gününe karşılık gelen günün mesai bitiminde sona ermektedir. Örneğin 15 Ocak tarihinde tebliğ edilen bir karar için öngörülen iki haftalık süre 29 Ocak, bir aylık süre ise 15 Şubat tarihinde dolmaktadır. Sürenin bittiği ayda başlangıç gününe karşılık gelen bir gün bulunmuyorsa, süre o ayın son günü sona ermektedir. Bu nedenle 31 Ocak tarihinde başlayan bir aylık süre, Şubat ayının son gününde dolmaktadır.

Son Gün Tatile Rastlarsa

Resmî tatil günleri süreye dahildir. Ancak sürenin son günü cumartesi, pazar veya resmî tatil gününe rastlarsa, süre tatili izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona ermektedir (HMK m.93). Ramazan ve Kurban Bayramı ile ulusal bayram ve genel tatil günleri araçta tanımlanmıştır. Bayram arifeleri yarım gün tatil olduğundan, son günün arifeye denk gelmesi halinde araç ayrıca uyarı vermektedir.

İş Günü Olarak Belirlenen Süreler

Bazı kanunlarda süreler iş günü olarak öngörülmüştür. Bu durumda hafta sonları ve resmî tatil günleri süreye dahil edilmemektedir. Araçta “İş günü” seçeneği işaretlendiğinde hesaplama bu kurala göre yapılmaktadır.

Adli Tatil ve Sürelere Etkisi

Adli tatil her yıl 20 Temmuz tarihinde başlamakta ve 31 Ağustos tarihinde sona ermektedir (HMK m.102). 2026 yılında adli tatil 20 Temmuz 2026 Pazartesi ile 31 Ağustos 2026 Pazartesi arasındadır; 2027 yılında ise 20 Temmuz 2027 Salı günü başlayacaktır.

Adli tatile tabi işlerde, kanunda öngörülen süreler adli tatil içinde sona ererse, bu süreler adli tatilin bittiği günden itibaren uzatılmış sayılmaktadır. Uzama süresi hukuk mahkemeleri bakımından bir hafta (HMK m.104), idari yargıda yedi gün (İYUK m.61), ceza yargısında ise üç gündür (CMK m.331). Bu nedenle adli tatil içinde dolan bir istinaf süresi, hukuk yargısında 7 Eylül, ceza yargısında ise 3 Eylül tarihinde sona ermektedir. Adli tatilde görülebilecek acele işler ile icra takipleri bu uzamadan yararlanmamaktadır.

Mali Tatil

5604 sayılı Mali Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun uyarınca her yıl 1 – 20 Temmuz tarihleri arasında mali tatil uygulanmaktadır. Son günü mali tatile rastlayan vergi ve sosyal güvenlik mevzuatındaki bazı süreler, mali tatilin son gününü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamaktadır. Mali tatilin bitimini izleyen beş gün içinde sona eren süreler ise 25 Temmuz tarihinde mesai bitiminde dolmuş sayılmaktadır.

Elektronik Tebligatta Tebliğ Tarihi

Elektronik tebligat (UETS veya e-Tebligat), Tebligat Kanunu m.7/a ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılmaktadır. Örneğin 10 Temmuz tarihinde elektronik adrese ulaşan bir tebligat 15 Temmuz tarihinde tebliğ edilmiş sayılır ve süre 16 Temmuz tarihinden itibaren işlemeye başlar. Araçta “Elektronik tebligat” seçeneği işaretlendiğinde bu beş günlük süre otomatik olarak eklenmektedir.

Süre Hangi Saatte Sona Erer?

Mahkeme kalemine veya adliyeye fiziken yapılan işlemlerde süre, son günün mesai bitiminde sona ermektedir. UYAP üzerinden elektronik ortamda yapılan işlemlerde ise süre, son gün saat 23:59’a kadar devam etmektedir.

Sık Karşılaşılan Hukuki Süreler

Tabloda yer alan süreler genel kuralları yansıtmaktadır; özel kanunlarda farklı süreler öngörülmüş olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tebliğ günü süreye dahil midir?

Gün olarak belirlenen sürelerde tebliğ günü süreye dahil edilmemektedir. Süre, tebliği izleyen günden itibaren işlemeye başlamaktadır.

Sürenin son günü cumartesiye denk gelirse ne olur?

Son gün cumartesi, pazar veya resmî tatil gününe rastlarsa süre, tatili izleyen ilk iş gününün mesai bitiminde sona ermektedir.

Adli tatilde süreler durur mu?

Adli tatilde süreler durmamakta, işlemeye devam etmektedir. Yalnızca adli tatile tabi işlerde sürenin son günü adli tatil içine rastlarsa, süre adli tatilin bitiminden itibaren hukuk yargısında bir hafta, ceza yargısında üç gün uzatılmış sayılmaktadır.

Elektronik tebligatta süre ne zaman başlar?

Elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılmaktadır. Süre bu tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlamaktadır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki görüş niteliği taşımamaktadır. Somut olaylarda bir avukattan hukuki destek alınması önerilir. Yetkiner Hukuk Bürosu tarafından hazırlanan diğer içeriklere Hukuki Makaleler sayfasından, kira uyuşmazlıklarına ilişkin rehbere ise Kiralananın Tahliyesi Davaları yazısından ulaşılabilmektedir.