Ayıplı Mal ve Tüketici Hakları
Türkiye’deki tüketicilerin en sık karşılaştıkların sorunlardan birisi de ayıplı mal durumudur. Bu yazımız ile ayıplı mal ile karşılaşılması halinde yapılması gerekenler ve tüketicinin hakları ile ilgili bilgi verilmesi amaçlanmaktadır.
Ayıplı mal ile ilgili tüketicinin hakları 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili yönetmeliklerde düzenlenmiştir. Ayıplı mal, satın alınan ürünün standardından veya sözleşmede belirtilen niteliklerden sapması veya kullanım amacını yerine getirememesi durumunda ortaya çıkar. Bu haklardan bazıları:
- Onarım Hakkı: Tüketici, ayıplı malı satıcıya iade etmek yerine, ücretsiz olarak tamir ettirme hakkına sahiptir. Tamir süresi, ürünün niteliğine ve arızanın giderilmesine göre belirlenir.
- Misliyle Değişim Hakkı: Ürünün tamir edilemeyeceği durumlarda veya tüketiciye sağlanan tamir süresi içerisinde arızanın giderilememesi durumunda, tüketici ücretsiz olarak aynı nitelikte ve fiyatta yeni bir ürün talep edebilir.
- İndirim veya Bedel İadesi Hakkı: Tamir veya değiştirme hakkının kullanılmasının mümkün olmadığı durumlarda veya tüketicinin talep ettiği tamir veya değiştirme işlemlerinin makul bir süre içinde gerçekleştirilememesi durumunda, tüketici ürünün fiyatında indirim talep edebilir veya satış sözleşmesini feshederek bedel iadesi isteyebilir.
- Maddi ve Manevi Tazminat Hakkı: Ayıplı malın tüketicideki kullanımı sonucu ortaya çıkan zararlar için tüketici, zararın maddi ve manevi tazminat olarak tazmini talebinde bulunabilir.
Bu haklar, tüketicinin ayıplı mal karşısında korunmasını sağlar. Ancak yukarıda arz ve izah edilen haklara tüketici tarafından kavuşulabilmesi için öncelikle bir dizi prosedürün yerine getirilmesi gerekmekte olup bu konuda alanında deneyimli bir avukat ile çalışılması büyük önem arz etmektedir. Söz konusu prosedürler kabaca aşağıdaki gibidir:
- Öncelikle, yaşanan sorunun satıcı veya hizmet sağlayıcıyla bildirilmesi gerekmektedir.
- Satıcı veya hizmet sağlayıcıyla yapılan görüşmeler sonuç vermediği takdirde, tüketici hakem heyetine başvurmak için ilgili tüketici hakem heyetine başvuru formunu doldurulur. Doldurulan başvuru formu, ilgili ilçe veya ildeki Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne verilir. Bu noktada her yıl değişen parasal sınırlara dikkat edilmesi önemlidir. Belirli bir miktarın üzerindeki tüketici hakem heyeti başvuruları kabul edilmeyecektir. Bu durumda zorunlu arabuluculuk müessesesine başvuru yapılması icap etmektedir.
- Tüketici hakem heyeti, tarafların görüşlerini dinledikten sonra bir karar verir. Bu karar, tüketicinin lehine ya da aleyhine olabilir.
- Tüketici hakem heyeti tarafından tüketicinin aleyhine bir karar verildiği takdirde tüketici mahkemesine başvuru yapılabilir.
- Tüketici mahkemesine başvurmak için bir dava dilekçesi hazırlanır ve tüketici mahkemesine başvuru yapılır.
Yukarıda arz ve izah edilen hususların yerine getirilebilmesi ve tüketicinin hakkına kavuşması için alanında deneyimli bir avukat ile çalışması büyük önem arz eder.
Av. Uygar Yetkiner
