Trafik Kazası Tazminatı: Sigorta Başvurusu, Hesaplama ve Dava Süreci

Trafik kazasında yaralanan, bir yakınını kaybeden veya aracı hasar gören kişiler, uğradıkları zararın tazminini kusurlu sürücüden, aracın işleteninden ve en önemlisi aracın zorunlu trafik sigortasından talep edebilmektedir. Uygulamada sigorta şirketlerinin ilk aşamada önerdiği tutarlar, hukuken talep edilebilecek tazminatın oldukça altında kalabilmektedir. Bu nedenle başvuru, hesaplama ve dava sürecinin doğru yönetilmesi büyük önem taşımaktadır.

Bu rehberde trafik kazası sonrasında istenebilecek tazminat türleri, 2026 yılı trafik sigortası teminat limitleri, sigortaya başvuru ve zorunlu arabuluculuk şartı, Sigorta Tahkim Komisyonu, tazminatın hesaplanması, zamanaşımı ve görevli mahkeme 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK), Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Yargıtay uygulaması çerçevesinde açıklanmıştır.

---

Kısaca: Trafik Kazası Tazminatı

• Trafik kazasında zarar görenler; tedavi giderleri, iş göremezlik (maluliyet) tazminatı, destekten yoksun kalma tazminatı, araç hasarı, değer kaybı ve manevi tazminat talep edebilmektedir.
• 1 Ocak 2026 tarihinden sonraki kazalarda otomobiller için trafik sigortası teminatı, sakatlanma ve ölümde kişi başına 3.600.000 TL, maddi zararda araç başına 400.000 TL‘dir.
• Sigorta şirketine dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması zorunludur (KTK m.97).
• Sigorta şirketine karşı açılacak davalarda arabulucuya başvuru dava şartıdır; Sigorta Tahkim Komisyonu ise alternatif bir yoldur.
• Tazminat talepleri kural olarak 2 yıllık zamanaşımına tabidir; fiil suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.

---

Trafik Kazasında Kimler Sorumludur?

Motorlu araç kazasından doğan zararlardan, aracın işleteni (genellikle ruhsat sahibi) ve aracın bağlı olduğu teşebbüsün sahibi müteselsilen sorumludur (KTK m.85). İşletenin sorumluluğu kusursuz sorumluluk niteliğindedir; işleten, sürücünün kusurundan da sorumlu tutulmaktadır. Kusurlu sürücü ise genel hükümlere göre ayrıca sorumludur.

İşletenin bu sorumluluğu, zorunlu mali sorumluluk sigortası (trafik sigortası) ile güvence altına alınmıştır. Zarar gören, poliçe limitleri dahilinde tazminatı doğrudan sigorta şirketinden talep edebilmektedir. Sigorta limitini aşan zararlar için sürücü ve işletene karşı ayrıca talepte bulunulabilmektedir. Kazaya karışan aracın sigortasız olması veya kimliğinin tespit edilememesi halinde ise belirli zararlar Güvence Hesabı tarafından karşılanmaktadır (KTK m.108).

---

Trafik Kazasında İstenebilecek Tazminatlar

Maddi Tazminat

• Tedavi giderleri: Hastane, ameliyat, ilaç, fizik tedavi ve protez giderleri. Kazazedelerin tedavi giderlerinin önemli bir kısmı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanmaktadır (KTK m.98); SGK tarafından karşılanmayan giderler ayrıca talep edilebilmektedir.
• Geçici iş göremezlik tazminatı: Kaza nedeniyle çalışılamayan iyileşme döneminde uğranılan kazanç kaybı.
• Sürekli iş göremezlik (maluliyet) tazminatı: Kazada kalıcı bir sakatlık oluşmuşsa, bu sakatlık oranına göre çalışma gücünün kaybından doğan zarar (TBK m.54).
• Bakıcı gideri: Kazazedenin başka birinin sürekli bakımına muhtaç hale gelmesi halinde bakıcı gideri.
• Destekten yoksun kalma tazminatı: Kazada hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan eş, çocuk, anne, baba gibi yakınların talep edebileceği tazminat (TBK m.53).
• Cenaze giderleri ile araçtaki hasar, değer kaybı ve araç kullanılamadığı süre için ikame araç giderleri.

Araç değer kaybının nasıl hesaplandığı ve talep edildiği Araç Değer Kaybı rehberinde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

Manevi Tazminat

Kazada yaralanan kişi ile ağır yaralanma veya ölüm halinde kazazedenin yakınları, yaşadıkları acı ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat talep edebilmektedir (TBK m.56). Manevi tazminat zorunlu trafik sigortasının kapsamında değildir; bu talep kusurlu sürücü ve işletene karşı ileri sürülmektedir. Aracın ihtiyari mali mesuliyet (İMM) sigortasında manevi tazminat teminatı varsa, bu sigortaya da başvurulabilmektedir.

---

Güncel Trafik Sigortası Teminat Limitleri

27 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme uyarınca, 1 Ocak 2026 ve sonrasında meydana gelen kazalarda otomobiller için zorunlu trafik sigortası teminat limitleri şöyledir:

• Sakatlanma ve ölüm: Kişi başına 3.600.000 TL, kaza başına 18.000.000 TL
• Sağlık giderleri: Kişi başına 3.600.000 TL, kaza başına 18.000.000 TL
• Maddi zararlar: Araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL

Kamyon, otobüs ve minibüs gibi araçlarda kaza başına limitler daha yüksektir. Limitler kazanın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan tarifeye göre belirlenmektedir. Zararın bu limitleri aşması halinde aşan kısım, sürücü ve işletenden veya varsa İMM sigortasından talep edilebilmektedir.

---

Sigorta Şirketine Başvuru Şartı

Trafik sigortasına karşı dava açmadan veya tahkime başvurmadan önce, zarar görenin sigorta şirketine yazılı olarak başvurması zorunludur. Sigortacı başvurudan itibaren 15 gün içinde talebi karşılamaz veya cevap vermezse, zarar gören dava yoluna veya tahkime başvurabilmektedir (KTK m.97). Başvuruya kaza tespit tutanağı veya ifade tutanakları, hastane kayıtları, maluliyet veya ölüm belgesi, gelir belgeleri ve mirasçılık belgesi gibi belgelerin eklenmesi gerekmektedir.

Sigorta şirketinin yaptığı ödemeyi kabul etmeden önce teklifin hukuki açıdan değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Özellikle “gayrikabili rücu” (geri dönülemez) ibareleri içeren ibranameler, ilerideki fark taleplerini zorlaştırabilmektedir.

---

Arabuluculuk, Tahkim ve Dava Yolu

Sigorta şirketine karşı açılacak tazminat davaları ticari dava niteliğinde olduğundan, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (Türk Ticaret Kanunu m.5/A). Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava yoluna gidilebilmektedir.

Zarar gören, mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonu‘na da başvurabilmektedir. Tahkim yolunda arabuluculuk şartı aranmamakta ve uyuşmazlıklar mahkemelere göre genellikle daha kısa sürede, dosya üzerinden sonuçlandırılmaktadır. Ancak tahkim yolu yalnızca sigorta şirketine karşı kullanılabilmekte; sigorta limitini aşan zararlar ve manevi tazminat için sürücü ve işletene karşı mahkemede dava açılması gerekmektedir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Sigorta şirketine karşı açılan davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yalnızca sürücü ve işletene karşı açılan davalarda ise asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Dava; sigorta şirketinin merkezinin veya şubesinin ya da poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yerde veya kazanın meydana geldiği yerde açılabilmektedir (KTK m.110). İzmir’de meydana gelen bir kaza için dava İzmir mahkemelerinde açılabilmektedir.

---

Trafik Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Bedensel zararlarda tazminat, kazazedenin yaşı, geliri, maluliyet oranı, kusur oranı ve bakiye ömrü dikkate alınarak bilirkişi (aktüerya uzmanı) tarafından hesaplanmaktadır. Hesaplamada izlenen başlıca adımlar şunlardır:

• Kusur oranının belirlenmesi: Kazaya karışan sürücülerin kusur oranları trafik bilirkişisi veya Adli Tıp Kurumu raporu ile tespit edilmektedir. Kazazedenin kendi kusuru, tazminattan indirilmektedir.
• Maluliyet oranının tespiti: Kalıcı sakatlık oranı, yetkili hastanelerden veya Adli Tıp Kurumu’ndan alınan maluliyet raporu ile belirlenmektedir.
• Gelir ve çalışma süresi: Kazazedenin gerçek geliri esas alınmakta, geliri ispatlanamıyorsa asgari ücret dikkate alınmaktadır. Aktif çalışma dönemi ve bakiye ömür, Yargıtay uygulamasındaki kabuller ve güncel yaşam tabloları esas alınarak belirlenmektedir.
• Destek payları: Ölümlü kazalarda müteveffanın gelirinden eş, çocuklar ve anne babaya düşen paylar ayrı ayrı belirlenmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin 2020 tarihli kararıyla, tazminatın Genel Şartlar’daki hesaplama yöntemleriyle sınırlandırılmasına dayanak olan kanun hükümleri iptal edilmiş; bu karardan sonra Yargıtay uygulamasında tazminatın Borçlar Kanunu’ndaki gerçek zarar ilkesine göre hesaplanması benimsenmiştir. Bu nedenle sigorta şirketinin kendi hesabına göre yaptığı ödeme ile bilirkişi tarafından hesaplanan tazminat arasında önemli farklar ortaya çıkabilmektedir.

---

Zamanaşımı Süreleri

Motorlu araç kazalarından doğan tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her halde kaza tarihinden itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğramaktadır (KTK m.109). Ancak kaza aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle öldürme gibi bir suç oluşturuyorsa, ceza kanunlarında öngörülen daha uzun zamanaşımı süresi tazminat talepleri için de uygulanmaktadır. Uygulamada yaralamalı ve ölümlü kazaların çoğunda bu daha uzun süreler gündeme gelmektedir.

---

Kaza Sonrasında Yapılması Gerekenler

• Kaza yerinde polis veya jandarma tutanağı tutulmasını sağlamak; yalnızca maddi hasarlı kazalarda kaza tespit tutanağını eksiksiz doldurmak,
• Kaza yerinin, araçların ve yol durumunun fotoğraflarını çekmek, varsa tanıkların iletişim bilgilerini almak,
• Yaralanma varsa en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurmak ve tüm tedavi belgelerini saklamak,
• Karşı aracın plaka ve sigorta bilgilerini kaydetmek,
• Sigorta şirketinin teklifini ve ibranameyi imzalamadan önce talep edilebilecek tazminatı değerlendirmek.

---

Sıkça Sorulan Sorular

Trafik kazası tazminatı ne kadar sürede alınır?

Sigorta şirketine yapılan başvuruda talep 15 gün içinde karşılanabilmektedir. Uyuşmazlık halinde Sigorta Tahkim Komisyonu süreci genellikle birkaç ay, mahkeme süreci ise bilirkişi incelemeleri nedeniyle çoğunlukla bir ile iki yıl arasında sürmektedir.

Kusurlu olan taraf da tazminat alabilir mi?

Kazada kısmen kusurlu olan kişi de karşı tarafın kusuru oranında tazminat talep edebilmektedir. Örneğin yüzde 25 kusurlu bulunan bir kazazedenin tazminatından yüzde 25 oranında indirim yapılmaktadır. Yolcu konumundaki kişiler ise kural olarak sürücünün kusurundan etkilenmemektedir.

Araçtaki yolcu da tazminat isteyebilir mi?

Evet. Yaralanan yolcu, hem içinde bulunduğu aracın hem de kazaya karışan diğer aracın trafik sigortasına, araçların kusur oranları çerçevesinde başvurabilmektedir. Sürücünün veya işletenin yakını olan yolcuların bedensel zararları da trafik sigortasının kapsamındadır.

Sigorta şirketinin ödediği tutar az ise ne yapılabilir?

Ödenen tutarın gerçek zararı karşılamadığı düşünülüyorsa, sigorta şirketine karşı arabuluculuk sonrasında dava açılabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Bu aşamada ibranamenin içeriği ve ödemenin “kısmi ödeme” olarak alınıp alınmadığı önem taşımaktadır.

Karşı tarafın sigortası yoksa ne olur?

Kazaya neden olan aracın trafik sigortası yoksa veya araç kaçıp kimliği tespit edilemiyorsa, bedensel zararlar ve belirli koşullarda maddi zararlar Güvence Hesabı tarafından karşılanmaktadır. Ayrıca kusurlu sürücü ve araç işleteni de zarardan şahsen sorumludur.

---

Sonuç

Trafik kazası sonrasında tazminat talebi; sigorta başvurusu, arabuluculuk veya tahkim, kusur ve maluliyet raporları ile aktüerya hesabı gibi birbirine bağlı teknik aşamalardan oluşmaktadır. Sigorta şirketinin ilk teklifinin kabul edilmesinden önce talep edilebilecek tazminatın doğru hesaplanması ve zamanaşımı sürelerinin takip edilmesi, kazazedenin haklarının korunması bakımından belirleyici olmaktadır. Araç hasarına ilişkin talepler için Araç Değer Kaybı rehberine başvurulabilir.

Yetkiner Hukuk Bürosu tarafından İzmir’de trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile sigorta hukuku uyuşmazlıklarında hukuki destek sağlanmaktadır. Büroya iletişim sayfasındaki kanallar aracılığıyla ulaşılabilmektedir.